Dearvvuođasáhka 8:t rahpamis Sámedikkis Norggas, Karasjok, 11/10 2017.

Dearvvuođasáhka 8:t rahpamis Sámedikkis Norggas, Karasjok,  11/10  2017.
Publicerad 2017-10-29

Dearvvuođasáhka 8:t rahpamis Sámedikkis Norggas

Dearvvuođasáhka 8:t rahpamis Sámedikkis Norggas – Per-Olof Nutti, stivraságadoalli, Sámediggi Ruoŧas.

Gonagaslaš allavuohta gonagas Harald ja ruvdnoprinsa Haakon, presideanttat, dievasčoahkkinjođiheaddjit, sámediggelahtut, ekseleansat ja gudnejahtton guossit. Giitu bovdehusas beassat oassálastit allaáiggálaš  rahpamis gávccát mandáhtaáigodagas.

Ruoŧa Sámedikki bealis háliidan cealkit lihkusávaldagaid ođđa válljejuvvon lahtuide ođđa áigodahkii ja lihkusávaldagat bures čađahuvvon válgabargui.

Dis lea stuorra ja dehálaš bargu din ovddas. Máŋga stuorra ja dehálaš áššit leat din beavddis, nugo mis lea Ruoŧa bealde. Mii sámit leat okta álbmot, muhto eallit sierra eavttuid mielde ja barget sierra servodatvuogádagain. Dan dihte mis leat ollu sullasaš hástalusat árgabeaivvis. Mii dárbbahit ovttasbargat vai gievrut ja sáhttit hábmet oktasaš boahtteáiggi. Mii sáhttit maid movttiidahttit guhte guoimmi ja juohkit vásáhusaid guhte guimmiiguin.

Mii ruoŧa bealde oaidnit ahte norgga bealde leat eanet návccat go mis, dis lea stuorit ovddasvástádus  sámi kultuvrras ja sámi kulturárbái ja sámi oahpahusáššiide. Sámedikkis norgga bealde lea stuorit friddjavuohta ja dii sáhttibehtet iežat meroštallat mainna háliidehpet bargat. Ruoŧas Sámediggi lea stáhtalaš eiseváldi man stáhta stivre. Dis lea sámi stáhtačálli ráđđehusas, mii ii leat.

Muhto leat maid buori bealit min doaimmas. Boahtte jahkái mii leat ožžon buresboahtin nákcalassáneami sihke hálddahussii ja boazoealáhusjuolludeapmái. Bargu lea jođus hábmet konsultašuvnnaortnega. Áššiin sihke sámi ja ruoŧa servodaga beroštumiin gávdno dárbu ovddidit ovttasbargohámiid, maid min ráđđehus lea fuobmán. Dárbbahuvvo strukturerejuvvon konsultašuvdnaortnet nu ahte Sámediggi ja sámit besset buktit oainnuid doarvái árrat mearridanproseassas vai galgá sáhttit leahkit mielde ja váikkuhit.

Mii dárbbahit guhte guoibmámet! Dii ođđa válljejuvvon lahtut sáhttet doaimmalaččat veahkehit rasttildit eastagiid mat sirrejit min. Min ovttasbarggu bokte Sámi Parlamentáralaš Ráđis mii beassat guhkit ja sáhttit ovttas ovddastit min álbmoga EO:s ja máilmmis. Lea sáhka seailluhit ja ovddidit min giela, okta mu váibmoáššiin. Lea sáhka suddjet min eatnamiid ja min kultuvrra ávkkástallamiid ja boasttugeavaheami vuostá. Lea sáhka sámi valáštallama ja iežá rádjerasttildeaddji prošeavttaid birra.

Min beivviin go Davviriikkalaš sámesoahpamuš ja ruoŧa-norgga boazoguohtunkonvenšuvdna leat erenoamážit áigeguovdilat. Ollu galgá oahppat, erenoamážit ođđa lahtuide. Váldet dan áiggi, loga, oahpa, jeara ja jearut. Guldal daid geat lea vázzán ovdal, geat soitet garrasit riidalan ja mávssolaš vásáhusaid ožžon.

Dii geat lehpet boarrásit mon háliidan ávžžuhit ahte dii maid guldalehpet nuorat buolvva. Dii leiddet maid nuorat oktii. Lehpet árvasat ja leat gierdevaččat. SPR:a doaibmaprográmmas mii čállit ahte lea dehálaš bidjat návccaid sámi nuoraide. Dat máksá ahte addá sidjiide váikkuhanvejolašvuođa ja saji šaddat.

Okta iežá proseassa man mon háliidan namuhit leat proseassat jođus sihke Ruoŧas, Norggas ja Suomas ásahit duohtavuođa- ja soabadankommišuvnnaid. Lea bargu man mii ođđa stivrras ruoŧa Sámedikkis háliidit joatkit.

Mis leat váttis veardideamit ja ráddjehusat čađahit. Mii dárbbahit viissisvuođa ja gierdevašvuođa vai oažžut mielde min álbmoga dán dehálaš barggus. Boahtá bávččagit, muhto sáhttá leat juste dan maid mii dárbbahit vai beassat viidáseappot. Eat mii kolonisašuvnna sihkas ránu vuollái, muhto mii loktejit dan čuvgii gieđahallat min vásáhusaid ja soabadit, sihke olggos- ja sisaguvlui.  Lea mu sávaldat.

Daid sániiguin háliidan cealkit dearvvuođaid mu bargoustibiin Sámedikkis Ruoŧas ja sávvat didjiide bures lihkustuvvan ráđđehallama ja mandáhtaáigodaga.

Giitu